مقالات

سرامیک خشک
در سال های اخیر با توجه به شیب تند افزایش روز افزون قیمت واحد های انرژی در کل جهان، نگاهی جدید به صرفه جویی در مصرف انرژی و به عبارتی صحیح تر بهینه سازی مصرف سوخت در ایران نیز حاکم شده است. لذا این مقاله بر آن است که کارآمدترین و به روز ترین روش نصب نما در دنیای امروز را به خوانندگان معرفی نماید.
نمای خشک همراه با گردش جریان هوا

نمای خشک همراه با گردش جریان هوا یک سیستم ساختمانی است که در کشورهای اروپای شمالی در طی دوران تکمیل شده و استحکام یافته است و تنها در دهه های اخیر در دیگر کشورها به خاطر بهینه سازی مصرف انرژی درحال استفاده روزافزون قرار گرفته است. این سیستم از داخل به بیرون، از یک لایه عایق متصل به سازه نگهدارنده، و یک لایه پوشش نما که توسط سیستم اتصال مناسبی به ساختمان بسته شده، تشکیل یافته است. مابین لایه عایق و پوشش نما فضایی برای هوا وجود دارد که به دلیل "پدیده دودکش" جریان هوای طبیعی مؤثری با مزایایی قابل ملاحظه، برای کل سیستم بوجود می آید.
استفاده از جریان هوای طبیعی، که در فضای حاصله از جداسازی نمای خارجی و جداره سازه بوجود می آید، روشی از قبل شناخته شده و در مواردی نیز بکار برده شده می باشد. درحقیقت تعداد زیادی ساختمان قدیمی وجود دارد که پوشش بیرونیشان از سنگ و یا تخته های چوبی ساخته شده و فضایی از هوا بین پوشش بیرونی و سازه اصلی آنها وجود دارد. فاصله موجود بین نمای ساختمان و سازه اصلی بواسطه سیستم نصب نما از تکه چوب هایی که با میخ یا پیچ مستقیما" به سازه اصلی متصل شده اند، شکل گرفته است. با توجه به مناطقی که اینگونه پوشش ها در همه جای آن دیده می شود (نواحی آلپ، مناطق اروپای شمالی) واضح است که استفاده از جریان هوای طبیعی جهت پوشاندن جداره خارجی در مقابل عوامل جوی از قبیل بارش باران، تبادل حرارت و غیره از ابتدا توسط سازندگان آن ساختمان ها شناخته شده و به کار رفته بودند.

در سالهای اخیر، در بیشتر آثار معماری گیرا و جالب توجه معماران حرفه ای و بنام مواد مرسوم قدیمی مانند سنگ طبیعی، چوب، سرامیک، تراکوتا، پلاستیک و مواد فلزی، این سیستم بکار رفته است که همگی بدین روش نصب شده اند در مقایسه با نصب مستقیم پوشش نما بر روی جداره سازه، فوائد سیستم نصب نمای خشک همراه با گردش جریان هوا عبارتند از:
•    کاهش ریسک ترک خردن و جداشدن و سقوط قطعات نما،
•    کاربری ساده،
•    نگهداری آسان و ارزان،
•    محافظت جداره سازه اصلی در مقابل عوامل جوی،
•    کاهش مصرف انرژی،
•    حذف نفوذ سرما،
•    حذف تقطیر در سطوح داخلی (حضور لایه هوا به خروج بخار آب از داخل ساختمان و کاهش رطوبت حاصل از پدیده نفوذ کمک می کند).
لایه های مختلف سیستم نصب نمای خشک همراه با گردش جریان هوا
اجزای تشکیل دهنده سیستم نصب نمای خشک همراه با گردش جریان هوا عبارتند از:
•    جداره خارجی سازه،
•    لایه صاف کننده،
•    لایه عایق،
•    لایه جریان هوا (محفظه)،
•    سیستم نصب،
•    لایه پوشش نما،
•    سیستم بندها.
جداره خارجی سازه:
جداره خارجی می تواند تک لایه، به معنای ساخته شده از یک لایه از یک ماده، و یا چند لایه از مواد مختلف شکل گرفته باشد. نظر به ضرایب تغییر شکل مختلف در مواد متفاوت، اجرای کل سیستم به مواد بکار رفته در جداره خارجی و شرایط سازه نگهدارنده بستگی دارد.
لایه صاف کننده:
این لایه معمولا" عبارتست از یک لایه ملات سیمان که به طور یکنواخت بر روی مصالح ساختمانی جهت کاهش هرگونه ناصافی موجود در جداره خارجی سازه بکار می رود. در حقیقت، این عمل امری ضروری برای تحلیل دقیق سطح جداره خارجی از نقطه نظر هندسی و فیزیکی جهت اطمینان از کارکرد صحیح لایه عایق بر روی سطح سازه نگهدارنده می باشد.
لایه عایق:
معمولا" پانل های عایق مورد استفاده در این نوع سیستم ها ضخامتی بین 2.5 الی 8 سانتیمتر داشته و مستقیما" بر روی جداره خارجی سازه توسط چسب و یا اجزای مکانیکی نصب می شود. انتخاب نوع سیستم نصب عایق بستگی به وضعیت ساختمان دارد. از آنجاکه چسب نمی تواند چسبندگی کاملی را روی سطح غیر صاف تضمین کند، نصب مکانیکی بالاخص در زمان بازسازی نمای ساختمان مناسب می باشد. همچنین جهت جلوگیری از نفوذ هوا پیچ های بست های مکانیکی باید در داخل پلاستیک فرو روند. درحالت نصب نما بر روی ساختمان نوساز هر دو روش قابل اعمال می باشد.

لایه جریان هوا (محفظه):
لایه جریان هوا، فضایی با ضخامتی 3 تا 5 سانتیمتری بین عایق و پوشش نما می باشد. از آنجاکه ضخامت لایه هوا است که گردش درست هوا و پدیده دودکش (بالا رفتن هوای گرم) را تضمین می کند لذا محاسبه و اجرای درست اندازه این لایه مهم می باشد.
این نقش اساسی لایه هواست که حرکت هوا به سمت بالا را ممکن می سازد و گرمای مناسبی را ارائه می دهد. بطور مشخص عملکرد این لایه بستگی به شرایط گردش هوا در آن دارد و بنابراین حذف موانعی (گلوگاه های ناشی از حضور اجزای سازه، قلابها و گیره ها، ناصافی در سطوح لایه عایق و پوشش نما و غیره ...) که ممکن است این جریان را محدود سازد مهم می باشد. علاوه براین، برای تضمین گردش طبیعی هوا در داخل محفظه همواره باید شبکه هوای با مقطع مناسبی در بالا و پایین ساختمان قرار گرفته باشد.
اگر همه این شرایط لحاظ شده باشد وجود محفظه فوائد بی چون و چرایی نظیر:
•    تبخیر آب انباشته شده در مصالح ساختمانی در طی دوره ساخت و ساز،
•    حذف آب تبخیری در داخل ساختمان در طی فصل زمستان،
•    سرد کردن پوسته خارجی ساختمان در فصل تابستان به دلیل حرکت به سمت بالای هوا،
•    کاهش جریان حرارت از خارج به داخل ساختمان در فصل تابستان،
•    ممانعت از فرار حرارت از داخل به خارج بواسطه فقدان نفوذ سرما، راه فراهم خواهد کرد.
سیستم نصب:
این سیستم از مجموعه کاملی از اجزاء با عملکردی استاتیکی جهت اتصال پوشش خارجی نما به سازه بنا و نهایتا" تحمل بارهای وارده بالاخص نیروی باد ساخته شده است. سیستم نصب می تواند از اجزای زیر تشکیل شده باشد:
•    قلابهای قرار داده شده در نقاطی معین "اتصال دهنده موضعی"،
•    یک سازه "اتصال دهنده گسترده".
اگرچه به نظر می رسد که با استفاده از اولین قلم فوق الذکر یکی از اهداف اصلی سیستم نصب نمای خشک همراه با گردش جریان هوا از دست خواهد رفت و در نقاطی که از اتصال دهنده های موضعی استفاده می شود، خصوصا" وقتیکه اجزای پوشش نما کوچک می باشند، تعداد زیادی نقطه نفوذ سرما شکل می گیرد و بنابراین، افت حرارتی ساختمان به میزان قابل توجهی افزایش می یابد، لیکن با استفاده از تمهیداتی فنی شبیه به عایق های حرارتی مخصوصی که بین اتصال دهنده موضعی و جداره سازه ساختمان قرار می گیرد این نقیصه رفع می شود. جنس موادی که در حال حاضر برای ساخت پایه ها بکار می روند از قبیل استیل ضدزنگ (316 یا AISI 304) یا آلومینیوم های آلیاژی، که بخودی خود غیر قابل اکسیده شدن هستند و یا تحت فرایندهای ضد خوردگی قرار گرفته اند، می باشند. دومین قلم فوق الاشاره سازه ای متشکل از پروفیل های فلزی است که به شکل عمودی قرار گرفته اند (شاسی اصلی) و توسط پرچ، پیچ و یا قلاب و با استفاده از مکانیزمی قابل تنظیم جهت اصلاح شاقولی جداره سازه به نمای نهایی و یا پروفیل های دیگری وصل می شود. در بعضی موارد به اجزای عمودی پروفیل های افقی (شاسی ثانویه) که پوشش نهایی را نگه می دارند متصل می گردد. چه از اجزای اتصال دهنده موضعی (پایه) و چه از پروفیل های عمودی و چه از پروفیل های افقی استفاده شود به هر شکل لازم است که پوشش نما را به جداره خارجی سازه پشت آن متصل کرد. اقدام لازم برای این منظور استفاده از اجزائیست که می توانند موضعی (قلاب های پیچدار مکانیکی، قلاب های شیمیایی و ...) یا خطی (پروفیل های متفاوت) باشند.
به هرحال راه حل بهینه سیستم نصب، به مجموعه ای از شرایط از قبیل نوع مواد بکار رفته شده در سازه نگهدارنده، ضخامت و ابعاد تکه های پوشش نما، ارتفاع و موقعیت ساختمان، و بودجه در نظر گرفته شده بستگی دارد.
لایه پوشش نما:
عملکرد لایه پوشش نما حفاظت از ساختمان در مقابل عوامل جوی و همچنین نمایش نقطه نظر معماری طراح آن می باشد. مواد پوشش دهنده باید به درخواست های زیر پاسخگو باشد:
•    مقاومت بالا در برابر شوک های حرارتی و مکانیکی (استحکام در مقابل ضربه، مقاومت در برابر تغییرات درجه حرارت و غیره)،
•    نفوذ ناپذیری در مقابل آب،
•    غیرقابل اشتعال،
•    عدم تغییر فیزیکی و زیبایی ظاهری در طی زمان،
•    مقاومت در برابر نیروی باد (فشاری و مکشی)،
•    قابلیت تغییر اجزاء،
•    نگهداری آسان.
درحالت استفاده از پوشش های طبیعی از قبیل سنگ، سرامیک و پرسلان، سفال، پلاستیک یا مواد فلزی، دیگر عوامل خاص و مهم عبارتند از:

•    وزن هر تکه از پوشش نما،
•    ابعاد هر تکه از پوشش نما.
اصل طراحی سیستم نصب نمای خشک همراه با گردش جریان هوا بر ایستایی مستقل هر یک از تکه های پوشش نما و حذف ملات استوار است. بدلیل نچسبیدن مستقیم پوشش نما به سازه ساختمان، تکه های پوشش نما برای حرکت برطبق ضریب انبساط خود و مستقل از حرکات سازه ساختمان آزاد، و از پیروی کردن از ارتعاشات و نشست بار ساختمان بواسطه الاستیسیته بست ها رها می باشند. جذب حرکات الاستیک بین سازه ساختمان و پوشش نما عموما" بواسطه حضور بندها که اجازه انبساط آزاد و بدون تداخل با دیگر تکه های پوشش را مهیا می سازند برطرف می شود.
سیستم بندها:
بند چیزی نیست جز فضایی که پیرامون تکه های پوشش نما را فرا گرفته و آنها را از یکدیگر تفکیک می کند. وظیفه خاص بندها، ایجاد شرایطی برای حرکت آزاد تکه های پوشش نما که حاصل تغییر درجه حرارت یا نشست بار ساختمان یا مکانیزم های نصب، می باشد. بندها می توانند باز یا بسته باشند.
•    بندهای بسته:
بندهای بسته آنهایی هستد که ضمن ایجاد فضای لازم جهت حرکت آزاد تکه های پوشش نما، حداکثر در فاصله 2 تا 3 میلیمتری از یکدیگر قرار گرفته اند.
در گذشته، در اروپا نیز در اکثر نماهای مرمری از بندهای بسته استفاده می کردند. اتخاذ این نوع بند عموما" اجازه استفاده از تکه های کوچک اما ضخیم پوشش نما را می دهد. تمایل رو به افزایش در بکارگیری پوشش های نمای دارای خاصیت الاستیسیته بالاتر در عین ضخامت کمتر، در سازه ساختمان های رایج، که تحمل کمی را در مقابل نشست در زمین دارند، استفاده از بندهای بسته را حتی باوجودی که انبساط تدریجی سیستم های نصب اجازه ایستایی مستقل هر یک از تکه های پوشش نما و نتیجتا" حد بیشتری از ایمنی را ارائه می دهند، به عنوان یک راه حل بهینه عملی نمی سازند. این قبیل فنون صرفا" برای تکه های پوشش نمایی که در جهت عرضی محدود و نسبتا" کم ارتفاع می باشند قابل پیشنهاد هستند. نظر به حرکات غیر قابل اجتناب سازه، الاستیسیته سیستم نصب و تنش های حرارتی که می توانند باعث شکسته شدن تکه های پوشش نما و اعمال یکباره نیرویی بیش از حد تحمل به پایه های سیستم نصب گردند، امکان بیان یک قاعده کلی برای استفاده از بندهای بسته در ساختمان های با ابعاد گوناگون را غیر ممکن می سازد.
•    بندهای باز:
بندهای باز آنهایی هستند که حداقل در فاصله 6 تا 7 میلیمتری از یکدیگر قرار گرفته اند و اجازه حرکت بیشتری را به تکه های پوشش نما می دهند. این نوع بند استفاده از تکه های پوشش نما در اندازه متوسط و بزرگ را مجاز می سازد. با بندهای باز، تکه های پوشش نما، با حرکات حاصله از انبساط حرارتی و نشست، بدون تداخل با تکه مجاور خود می توانند آزادانه امتداد یابند.
مزیت روش بند باز این است که بواسطه فضای بیشتر بین تکه های پوشش نمای همجوار (معمولا" 6 میلیمتر) هرگونه بی دقتی در نصب می تواند محو گردد. لذا دقت کمتری در زمان کارگذاری پایه ها، قلابها و بست ها و برش گوشه های تکه های پوشش نما لازم است. تمایل رو به افزایش در کاهش ضخامت تکه های پوشش نما و بکارگیری پوشش های نمای با ضریب الاستیسیته بالاتر در سازه ساختمان های رایج، نوع بند باز را راه حل بهینه کرده است. در مجموع، ویژگی های اصلی که بندهای باز را از بندهای بسته متمایزمی سازد عبارتند از:
o    تلرانس ابعادی بیشتر،
o    کار کمتر مورد نیاز جهت نصب پایه ها (سوراخ ها، چاک ها، شکاف ها)،
o    استفاده از مقادیر بیشتر مواد آب بندی (ترکیبات نئوپرن و سیلیکون).

تماس با ما

  09126199501   

        

  به تلگرام ما بپیوندید